Na całym świecie ludzi fascynuje fenomen popularności astrologii. Większość naukowców natomiast sytuacja raczej irytuje. Na szczęście niektórzy z nich podejmują próby klasyfikacji cech charakterystycznych dla danego znaku zodiaku w oparciu o badania statystyczne. Poniżej prezentuję wyniki z kilku badań tego typu.
Badania wykonano na ponad 500 osobowej grupie osób będących dobrymi fachowcami w swoim zawodzie. Statystycznie wszystkie znaki powinny oscylować wokół 8 %. Wszystkie wyniki ponad i poniżej tej wartości można próbować interpretować. Przykładowo baran to urodzony menedżer. Koziorożec i panna to doskonali księgowi. Lew i skorpion będą zapewne dobrymi przedstawicielami handlowymi. Wodnik wyraźnie nie nadaje się na menedżera, natomiast osobom ze znaku ryb chyba jest zupełnie obojętna kwestia wyboru zawodu.
Badania przeprowadzone w USA na grupie ponad 15.000 osób wykazały, że: raki najrzadziej palą papierosy, skorpiony upijają się częściej niż inne znaki zodiaku, lwy piją najmniej piwa, natomiast panny najdłużej oglądają telewizję.
Wg statystyk, wśród laureatów nagrody Nobla w czołówce są znaki barana, ryb, strzelca oraz wagi, natomiast najrzadziej to trofeum dostają przedstawiciele znaków koziorożca, wodnika oraz lwa. Ciekawostką w kontekście tych wyników są moje badania dotyczące analizy znak zodiaku a wyniki z egzaminów wstępnych na Politechnikę Warszawską
, w których najlepsze wyniki z egzaminów uzyskał baran a najgorsze wodnik.
Badania wykonane w Monachium w Niemczech prezentują zależność pomiędzy znakiem zodiaku a częstością udziału w kolizjach drogowych.
Ogniste barany i mało zdecydowane ryby to osoby najbardziej niebezpieczne na drogach, natomiast na bezpieczną spokojną jazdę można liczyć podróżując ze strzelcem obdarzonym dużą intuicją oraz koziorożcem, którego cechuje wysokie poczucie realizmu.
Badania wykonano w Polsce na ponad 2700 parach małżeńskich. Ich celem było uchwycenie (na podstawie wywiadu z każdą parą oraz ankiety) kto do kogo najlepiej pasuje, a kto raczej powinien się unikać. Badano harmonijność małżeństwa oraz atrakcyjność partnerów (wzajemne przyciąganie). Szukając partnera życiowego radzę sugerować się tabelą Harmonia małżeńska, natomiast osoby zainteresowane krótką, intensywną znajomością powinny wziąć pod uwagę wyniki z tabeli Wzajemna atrakcyjność.
Statystycznie najbardziej harmonijne
(dobre na żony) są panie ze znaków strzelca, Wodnika oraz panny, najmniej panie ze znaku ryb (z dużą przewagą), wagi oraz byka. Najbardziej harmonijny
znak wśród panów to panna, następnie wodnik i ryby, najmniej harmonijny to bliźnięta, waga oraz koziorożec.
Statystycznie najbardziej atrakcyjne dla większości panów są panie ze znaku wagi, barana oraz byka, najmniej ze znaku strzelca i bliźniąt. Bardzo słabo wypadają też panie ze znaku raka oraz ryb. Pod względem atrakcyjności dla pań na szczególne wyróżnienie zasługują panowie ze znaku skorpiona. Jego przewaga nad innymi znakami jest bardzo duża. Na drugim miejscu pod względem atrakcyjności są panowie ze znaku lwa. Natomiast najmniej atrakcyjni są panowie ze znaku barana, byka, panny oraz ryb.
Książkowe opisy cech charakteru człowieka oparte na znakach zodiaku w większym lub mniejszym stopniu nas rozczarowują. Z czego to wynika?. Podchodząc do sprawy naukowo na charakter człowieka (ulegający także pewnym zmianom w trakcie naszego życia) wpływa kilka czynników.
Oczywiście rzeczą najtrudniejszą jest ustalenie procentowego udziału powyższych czynników w kształtowaniu naszego charakteru. Podany przeze mnie udział procentowy jest tylko moją opinią. Próbę naukowej weryfikacji wpływu znaku zodiaku na cechy charakteru wykonałem wykorzystując nowoczesną metodę analizy tzw. sztuczne sieci neuronowe (sztuczna inteligencja). Zgromadziłem 650 ankiet z odpowiedziami na 30 pytań o cechy charakteru i pytaniem o znak zodiaku. I rozpocząłem naukę sieci neuronowej. Sieć taką uczy się podobnie jak człowiek. Podając na wejście sieci odpowiedzi na ankiety (słuchaj sztuczny mózgu, ten osobnik podał takie odpowiedzi), a na wyjście sieci znak zodiaku ankietowanej osoby (naucz się sztuczny mózgu, ten osobnik jest spod tego znaku zodiaku). Sieć po 10 godzinach nauczyła się rozpoznawać znaki zodiaku samodzielnie poprzez podawanie jej tylko odpowiedzi na ankiety testowe (nie uczyła się wcześniej na nich klasyfikacji). Wyniki testów okazały się bardzo interesujące. Ich podsumowanie przedstawia poniższa tabelka.
Średni procent trafień wyniósł powyżej 60%, czyli na każde 10 ankiet co najmniej 6 sieć neuronowa poprawnie przypisywała do znaku zodiaku osoby wypełniającej ankietę. Gdyby ktoś chciał losowo trafić znak zodiaku to miałby szansę 1 do 12 czyli tylko 8.3% szans. Wniosek nasuwa się sam, ludzie w ramach podziału na 12 znaków zodiaku mają wiele wspólnych cech czy ktoś w to wierzy czy też nie.
Astrologia urodzeniowa interesowała mnie od dawna. Z początku podchodziłem do niej sceptycznie. Jednak mając zgromadzony spory księgozbiór spróbowałem swoich sił w stawianiu horoskopu urodzeniowego. Od samego początku wyniki mnie zaskakiwały, gdyż korelacja horoskopu z rzeczywistymi cechami charakteru była dość wysoka i nie mogła być dziełem przypadku. Ponieważ zawodowo zajmuję się badaniami naukowymi wykorzystującymi metody sztucznej inteligencji, postanowiłem poddać astrologię weryfikacji używając do tego celu sztucznej inteligencji, a ściślej tzw. sieci neuronowych. Podstawą ich działania jest symulacja np. na komputerze pracy wielu połączonych ze sobą w kilku warstwach komórek neuronowych podobnych do występujących w mózgu człowieka. Tego typu sieć neuronowa jest w stanie uczyć się na podawanych jej przykładach praktycznie dowolnej rzeczy np. tabliczki mnożenia, rozpoznawania znaków pisma ręcznego, mowy, tęczówki oka lub linii papilarnych w systemach identyfikacji, jak również kojarzyć fakty np. znając dane z przeszłości dotyczące czynników wpływających na kurs akcji można dokonać prognozy wybranych akcji w niedalekiej przyszłości. Ja natomiast mając zgromadzone 650 ankiet z odpowiedziami na 30 pytań dotyczącymi cech charakteru i informacje o znaku zodiaku każdej osoby wypełniającej ankietę, wykonałem próbę nauczenia zbudowanej przeze mnie sieci neuronowej umiejętności rozpoznawania znaku zodiaku na podstawie zestawu 650 odpowiedzi na 30 pytań przypisanych do znaku zodiaku. Aby to osiągnąć musiałem najpierw rozpocząć dość długą naukę, występując w roli nauczyciela sieci neuronowej. Nauka polegała na podawaniu na wejście sieci neuronowej 30 odpowiedzi na pojedynczą ankietę a na wyjściu podawaniu sieci informacji jaki znak zodiaku ankietę wypełniał (gdybym np. chciał nauczyć sieć neuronową tabliczki mnożenia po kolei na wejścia sieci podawałbym pary liczb (2,2), (2,3), (2,4) itd., a na wyjście wynik mnożenia (4), (6), (8) itd.). Kolejno przedstawiłem sieci wszystkie 650 ankiet w jednym cyklu uczenia. Sieć neuronowa po około 1400 takich cyklach uczenia (około 10 godzin nauki) została wytrenowana do zadania rozpoznawania znaków zodiaku.
Wytrenowaną sieć mogłem teraz poddać testowaniu. Na wejście podałem odpowiedzi na ankietę, której sieć neuronowa wcześniej nie uczyła się, a na wyjściu sieć samodzielnie podała mi wynik czyli zasugerowała jaki znak zodiaku ankietę wypełnił.
Oczywiście testowanie sieci neuronowej przeprowadziłem dla dużej liczby nieznanych wcześniej sieci neuronowej ankiet. Wyniki okazały się bardzo interesujące. Ich podsumowanie przedstawia poniższa tabelka
Znak zodiaku |
liczba trafień |
Rak | 91.7 % |
Strzelec | 70.0 % |
Baran | 69.4 % |
Waga | 66.7 % |
Lew | 65.7 % |
Skorpion | 64.6 % |
Koziorożec | 57.4 % |
Ryby | 52.0 % |
Byk | 48.3 % |
Panna | 45.7 % |
Bliźnięta | 39.6 % |
Wodnik | 36.4 % |
średni procent trafień | 60.5 % |
odchylenie standardowe | 15.5 % |
Średni procent trafień wyniósł powyżej 60%, czyli na każde 10 ankiet co najmniej 6 sieć neuronowa poprawnie przypisywała do znaku zodiaku osoby wypełniającej ankietę. Gdyby ktoś chciał losowo trafić znak zodiaku to miałby szansę 1 do 12 czyli tylko 8.3% szans. Wniosek nasuwa się sam, ludzie w ramach podziału na 12 znaków zodiaku mają wiele wspólnych cech czy ktoś w to wierzy czy też nie. Potwierdzają to również badania statystyczne opisane w kolejnym punkcie. Ciekawostką w rozpoznawaniu znaków zodiaku przez moduł sztucznej inteligencji jest duże zróżnicowanie trafień poszczególnych znaków zodiaku. Znakiem najlepiej rozpoznawanym okazał się Rak. Świadczyć to może o dużej spójności i stałości cech charakteru osób z tego znaku, jak również o tym, że osoby z tego znaku są najmniej zbliżone cechami charakteru do innych znaków zodiaku. Najgorzej moduł sztucznej inteligencji radził sobie z rozpoznawaniem osób ze znaku Wodnika oraz Bliźniąt. Najprawdopodobniej wynika to ze stosunkowo dużej różnorodności cech charakteru osób należących do tych znaków, jak również chwilowej zmienności tych cech np. optymizm - pesymizm, pracowitość - lenistwo, wesołość - smutek, itd.
Przeprowadzony przeze mnie eksperyment bada zjawisko astrologii oczywiście w sposób bardzo uproszczony. Wiele osób zapyta, dlaczego procent trafień nie był wyższy ? Wynika to właśnie z uproszczonego podejścia i przyjęcia podziału ludzi na 12 typów biorącego pod uwagę tylko pozycję słońca w chwili urodzenia. Indywidualność cech np. osoby ze znaku Lwa wynika nie tylko z pozycji słońca (cechy związane z pozycją słońca w znaku Lwa) ale również ze znaku ascendenta, aspektów poszczególnych planet i ich położeniu w chwili urodzenia i innych czynników astrologicznych.
W związku z przeprowadzonymi badaniami nasuwają się dwie sprawy, które zapewne sceptycznie nastawiony czytelnik zauważy. Pierwsza to zbyt nieco mała liczba ankiet. Fakt, liczba dla wielu osób może wydawać się zbyt mała. Badania są jednak przeze mnie kontynuowane, ankiety nadal zbieram, a na swoją obronę mogę podać informację, że ucząc sieć neuronową na fragmentach ankiet np. 300 pobranych losowo, wyniki uzyskałem zbliżone. Druga sprawa to czynnik emocjonalny osób wypełniających ankiety. Wiele osób znając książkowe opisy cech charakteru swojego znaku zodiaku i pozytywnie odnoszących się do astrologii, może mieć tendencje do udzielania odpowiedzi zgodnie z cechami charakteru swojego znaku zodiaku opisywanymi w literaturze astrologicznej. Ten element jednak wziąłem pod uwagę i został on przeze mnie zminimalizowany. Otóż jedno z pytań ankiety jest pytaniem o to czy dana osoba wierzy w astrologię. Odpowiedź na to pytanie sieć neuronowa brała pod uwagę w procesie uczenia się podziału ankiet na 12 znaków zodiaku.
Ponadto przyglądając się wynikom, można zauważyć, że znak Raka najlepiej rozpoznawany przez sieć niezbyt wierzy w astrologię (widać to w tabeli cechy charakteru) a powinno być dokładnie odwrotnie jeśli przyjąć, że osoby odpowiadające na ankietę mają tendencję do przypisywania sobie cech charakteru swojego znaku zodiaku.
W oparciu o wypełnione ankiety przeprowadziłem statystyczne podsumowanie intensywności występowania wybranych cech charakteru w poszczególnych znakach zodiaku. Wyniki okazały się bardzo interesujące, a dla astrologów na pewno miłe. Charakterystyczne dla poszczególnych znaków zodiaków cechy w większości potwierdziły się, jak również cechy typowe dla żywiołów na jakie dzielą się znaki zodiaku. W tabeli poniżej przedstawiłem podsumowanie badań statystycznych.
|
cecha charakteru |
Bar |
Byk |
Bli |
Rak |
Lew |
Pan |
Wag |
Sko |
Str |
Koz |
Wod |
Ryb |
|
przywiązywanie wagi do wywierania dobrego wrażenia na otoczeniu, liczenie się z jego opinią |
- |
0 |
0 |
+ |
++ |
++ |
+ |
+ |
++ |
0 |
- - |
- |
|
ekstrawertyzm - silna potrzeba towarzystwa, zmian, ciągłego ruchu |
- |
0 |
++ |
- |
++ |
0 |
0 |
0 |
0 |
+ |
- - |
- |
|
niezależność podejmowania decyzji, sugerowanie się własną wiedzą i intuicją |
++ |
0 |
0 |
0 |
- - |
- - |
- - |
+ |
+ |
+ |
0 |
++ |
|
ambicja |
0 |
0 |
0 |
0 |
+ |
- - |
++ |
+ |
+ |
+ |
0 |
- - |
|
wytrwałość i konsekwencja w działaniu |
+ |
+ |
- - |
++ |
0 |
0 |
0 |
++ |
0 |
+ |
- - |
0 |
|
dokładność, precyzja w działaniu, zwracanie uwagi na szczegóły |
0 |
0 |
- - |
0 |
0 |
++ |
0 |
0 |
0 |
++ |
- - |
0 |
|
wrażliwość, odbieranie świata zmysłami |
- |
- - |
0 |
++ |
- |
- |
+ |
+ |
++ |
++ |
0 |
++ |
|
szybkość podejmowanie decyzji, niechęć do zbyt długiego rozważania problemu |
++ |
0 |
+ |
+ |
0 |
- - |
- |
0 |
+ |
0 |
- - |
+ |
|
skłonności do dominacji na otoczeniem |
+ |
0 |
0 |
- |
++ |
- - |
- - |
0 |
0 |
+ |
++ |
0 |
|
skłonność do mówienia wprost, często nawet nietaktownie |
0 |
0 |
+ |
+ |
0 |
0 |
- - |
0 |
++ |
0 |
0 |
- - |
|
niechęć do konfliktów, wola pokojowego rozwiązywania sporów |
- |
++ |
0 |
+ |
+ |
+ |
++ |
- |
0 |
0 |
- - |
- - |
|
skłonności do zgryźliwości, złośliwości, krytykowania innych |
0 |
0 |
- - |
0 |
0 |
0 |
+ |
++ |
+ |
0 |
- - |
0 |
|
upór i nieprzejednanie w poglądach i postawach |
+ |
++ |
0 |
0 |
0 |
- |
- |
++ |
- - |
0 |
+ |
- - |
|
duma, łatwość urażenia |
- |
+ |
0 |
0 |
++ |
- |
0 |
++ |
- - |
0 |
+ |
+ |
|
tolerancja |
+ |
+ |
+ |
- |
- |
0 |
++ |
- - |
0 |
0 |
++ |
- |
|
optymizm w życiu |
++ |
- - |
+ |
- - |
0 |
+ |
++ |
0 |
+ |
0 |
+ |
- - |
|
pracowitość |
+ |
+ |
0 |
0 |
0 |
0 |
+ |
- - |
- |
0 |
++ |
++ |
|
oszczędność |
0 |
0 |
- |
- |
0 |
++ |
- - |
- |
0 |
+ |
0 |
+ |
|
energiczność |
+ |
++ |
+ |
- |
0 |
0 |
0 |
- |
++ |
- |
+ |
- - |
|
słowność, możliwość polegania na danej osobie |
0 |
+ |
- |
+ |
- |
- - |
0 |
0 |
++ |
- |
+ |
0 |
|
punktualność |
+ |
++ |
- |
0 |
+ |
- |
0 |
0 |
+ |
++ |
0 |
- |
|
wesołość i pogoda ducha |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
- |
0 |
0 |
++ |
0 |
++ |
- - |
|
preferowanie nauki lub pracy we współpracy z innymi osobami |
- |
0 |
+ |
0 |
+ |
0 |
++ |
0 |
0 |
0 |
- |
- |
|
gadatliwość |
- |
+ |
0 |
0 |
+ |
0 |
+ |
- |
0 |
- |
0 |
0 |
|
wiara w pewne różnice pomiędzy ludźmi wynikające ze znaków zodiaku |
- |
+ |
+ |
- |
- |
0 |
0 |
++ |
0 |
+ |
0 |
++ |
Oznaczenia:
Widać wyraźnie, że tak charakterystyczne dla żywiołu wody (Rak, Skorpion, Ryby) cechy jak wrażliwość, łatwość urażenia, odbieranie świata zmysłami, skłonności do zamykania się w sobie, bogate życie wewnętrzne, mała energiczność, pesymizm w pełni się potwierdziły.
Lew potwierdził swoje skłonności do dominacji nad innymi, potrzebę akceptacji i bycia odbieranym pozytywnie przez innych, dużą dumę ale również co ciekawe pewne obawy przed samodzielnym podejmowaniem decyzji. Byk okazał się osobą słowną, na której można polegać, pracowitą, energiczną, niekonfliktową aczkolwiek upartą, mającą praktyczne podejście do życia i niewielką wrażliwość. Panna nie zaskoczyła nikogo tym, że jest osobą oszczędną, dokładną i precyzyjną w działaniu, aczkolwiek mało ambitną. Skorpiona charakteryzuje konsekwencja i upór w działaniu, konfliktowość, upór, zgryźliwość, złośliwość i krytykanctwo, brak tolerancji. Na pocieszenie można dodać, że Skorpion nie jest specjalnie gadatliwy, być może niestety wynika to z jego lenistwa. Bliźnięta natomiast okazały się towarzyskie, szybko podejmujące decyzję, ale mało konsekwentne w działaniu, co więcej o pedantyczność, słowność czy też punktualność nie można ich specjalnie posądzać. Bardzo wyraźnie uwypukliły się znane wszystkim cechy Barana takie jak: niezależność i szybkość podejmowania decyzji, optymizm życiowy, jak również upór.
W tabeli zauważyć można również pewne cechy charakteru, mogące być zaskoczeniem dla astrologów. Ryby intrygują np. skłonnością do niezależności w podejmowaniu decyzji oraz sporą wojowniczością w przypadku wystąpienia konfliktów, a Wagi dużą ambicją.
Na podstawie zebranych ankiet określiłem preferencje smakowe osób ankietowanych. Większość osób wybierała smak słodki, a najmniej osób smak gorzki.
| smak | procent wyboru danego smaku |
| słodki | 70.9 |
| kwaśny | 18.3 |
| słony | 8.1 |
| gorzki | 2.7 |
Natomiast preferencje poszczególnych znaków zodiaku dotyczące danego smaku przedstawia poniższa tabela.
| smak | odpowiedzi powyżej wartości odchyleń standardowych dla danego smaku (lubią dany smak bardziej niż inne znaki) |
| gorzki | Rak, Koziorożec |
| słony | Waga, Baran |
| kwaśny | Byk, Skorpion |
| słodki | Bliźnięta, Panna |
Ulubiony kolor ankietowanych osób to najczęściej niebieski, czarny i zielony, natomiast najmniej lubiany to fioletowy i różowy.
| kolor | niebieski | czarny | zielony | błękitny | czerwony | szary | brązowy | żółty | biały | fioletowy | różowy |
| procent | 36.5 % | 20.4 % | 14.6 % | 7.8 % | 5.5 % | 4.3 % | 3.9 % | 3.7 % | 2.2 % | 0.7 % | 0.6 % |
Natomiast preferencje poszczególnych znaków zodiaku dotyczące danego koloru przedstawia poniższa tabela.
| znak zodiaku | odpowiedzi powyżej wartości odchyleń standardowych dla danego koloru (lubią dany kolor bardziej niż inne znaki) | odpowiedzi poniżej wartości odchyleń standardowych dla danego koloru (nie lubią danego koloru bardziej niż inne znaki) |
| Baran | biały, czerwony, fioletowy | niebieski |
| Byk | niebieski | biały |
| Bliźnięta | fioletowy | zielony |
| Rak | czarny | brązowy |
| Lew | zielony, różowy, brązowy | czerwony |
| Panna | biały, zielony, czerwony, fioletowy, szary | czarny |
| Waga | biały, niebieski, żółty, brązowy | czarny, szary |
| Skorpion | fioletowy | biały, zielony |
| Strzelec | brązowy | żółty |
| Koziorożec | czarny, różowy, szary | biały, czerwony, żółty |
| Wodnik | czarny, żółty | brązowy |
| Ryby | niebieski | brązowy |
Większość z nas odpowie na to pytanie - w miesiącach letnich. Badania statystyczne oczywiście to potwierdziły. Najwięcej badanych osób urodziło się w znakach Raka oraz Lwa (od 4 dekady czerwca do 4 dekady sierpnia) około 35% więcej niż średnia liczba urodzeń w poszczególnych znakach zodiaku. Najmniej w znakach Strzelca oraz Wodnika (o około 36% mniej niż średnia liczba urodzeń) czyli miesiącach jesienno - zimowych.
Czy znaki zodiaku mają podobne zdolności do nauk ścisłych ? Raczej nie, wskazuje na to podsumowanie statystyczne wyników 1358 osób z egzaminów wstępnych na Politechnikę Warszawską, które kilka lat temu przeprowadziłem (dane dotyczą studentów zdających na Wydział Elektryczny, Wydział Elektroniki oraz Wydział Geodezji i Kartografii).
Okazało się, że najzdolniejsze są osoby spod znaku Barana (wyniki o ponad 11% lepsze niż średni wynik dla 1358 osób, a najmniej osoby ze znaków Lwa oraz Wodnika (wyniki o ponad 10% gorsze). Pozostałe znaki zodiaku mieściły się w przedziale ą 5.5% od wartości średniej wyników. Jako pewną ciekawostkę można podać informację, że panie uzyskały wyniki średnio o 14% lepsze niż panowie. Dane te dotyczą tylko wyników osób zdających na Wydział Geodezji i Kartografii, ponieważ tylko tam liczba zdających pań była porównywalna z liczbą panów. Czego oczywiście nie należy interpretować jako przewagę zdolności kobiet nad mężczyznami.
Zapraszam gorąco do dyskusji nad artykułem oraz pytań na temat badań. Mój adres korespondencyjny - e-mail: pawel.piotrowski@ien.pw.edu.pl
Osoby mające chwilę wolnego czasu zachęcam do wypełnienia ankiety (im więcej ankiet tym wiarygodność badań większa), którą mogę przesłać pocztą elektroniczną.